Atatürk İlkeleri ve Yapılan Yenilikler

ATATÜRK İLKELERİ
Milli Bağımsızlık ve Milli Egemenlik çerçevesinde, milletimizin huzur ve refahı için, devlet hayatı ile sosyal ve ekonomik hayatta yapılan yeniliklerdir.

Atatürk ilkeleri 5 Şubat 1937’de anayasaya girmiştir.
A)TEMEL İLKELER
1) CUMHURİYETÇİLİK: Yönetimin bir kişiye ya da gruba değil, millete ait olmasıdır. Cumhuriyet rejimini benimseme, koruma ve yüceltmeyi amaçlar.

Milliyetçilik, Halkçılık ve Milli Egemenlik ilkeleri Cumhuriyetçiliği bütünler. Bu ilke bağımsızlığın olduğu ortamda uygulanabilir. Demokrasi, Egemenlik,

Ulusal Egemenlik, halk iradesi, halkın yönetime katılımı, seçim, seçme ve seçilme, yönetim, hükümet kurma, siyasal parti gibi tüm kavramlar Cumhuriyetçiliği çağrıştırır.

Cumhuriyetçilik, Anayasanın değiştirilmesi teklif dahi edilemez maddeleri arasındadır.
CUMHURİYETÇİLİK İLKESİ DOĞRULTUSUNDA GERÇEKLEŞTİRİLEN YENİLİKLER:
-
TBMM’nin açılması (23 Nisan 1920)
1921 ve 1924 anayasalarının hazırlanması
Saltanatın kaldırılması (1 Kasım 1922)
Cumhuriyetin ilan edilmesi (29 Ekim 1923)
Siyasi partilerin kurulması
Kadınlara seçme ve seçilme hakkının verilmesi (1934)
Ordunun siyasetten ayrılması (1924)

2)MİLLİYETÇİLİK: Milletini sevmek, görevini en iyi şekilde yapmak ve ülkeye gönülden bağlı olmaktır. Milleti, Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde yaşayan tüm insanlar olarak kabul eder.

Atatürk milliyetçiliğinde; her milletin kendi devletini kurma hakkı vardır. Irkçılık ve din-mezhep üstünlüğü yoktur.

Milli birlik ve beraberlik, bağımsızlık, özgürlük, uluslararası barış, ulusun kendine güveni, ulusal kuruluşlar ve Türk milletini ön plana çıkarma gibi kavramlar milliyetçilik ile ilgilidir.
MİLLİYETÇİLİK İLKESİ DOĞRULTUSUNDA GERÇEKLEŞTİRİLEN YENİLİKLER:
Milli bir Türk Devletinin kurulması
TBMM’nin açılması (1920)
Kabotaj Kanunu’nun çıkarılması (1926)
Türk Tarih Kurumunun kurulması (1931)
Türk Dil Kurumunun kurulması (1932)
Kapitülasyonların kaldırılması
Bağımsız gümrük politikasının uygulanması
Yabancılara ait iktisadi kuruluşların ulusallaştırması
Türk Parasını Koruma Kanunu’nun çıkarılması
Okullarda derslerin Türkçe okutulması

3)HALKÇILIK: Halk yararına yapılan her türlü faaliyeti kapsar. Devlet; ayrım yapmaksızın tüm halka eşit hizmet götürmekle yükümlüdür.

Bu ilke cumhuriyetçilik ve milliyetçiliğin doğal bir sonucudur. Sosyal adalet, hukuk devleti, hukuksal eşitlik, halkın dayanışma ve işbirliği içinde olması halkçılık kapsamında değerlendirilir.

Halkçılık ilkesi, toplumsal barışı güçlendirmiş ve kalkınmayı hızlandırmıştır
HALKÇILIK İLKESİ DOĞRULTUSUNDA GERÇEKLEŞTİRİLEN YENİLİKLER:
Halkçılık ilkesi doğrultusunda yapılan inkılâplar:

TBMM’nin açılması (1920)
Cumhuriyetin ilanı (1923)
Soyadı Kanunun çıkarılması (1934)
Kadınlara siyasi hakların verilmesi (1934)
Millet mektepleri ve Halkevlerinin açılması
Kılık Kıyafet Kanunu’nun kabulü (1925)
Aşar vergisinin kaldırılması (1925)
Toplumda ayrıcalık belirten unvanların kaldırılması (1934)
4)DEVLETÇİLİK: Ekonomide halkın gücünün yetmediği büyük yatırımların devlet eliyle yapılması ve özel girişimcilere öncü olma anlayışıdır.

 Ekonomik kalkınma, yatırım, üretim, sermaye, kalkınma planı gibi kavramlar devletçilik ilkesi ile ilgilidir.

Atatürk bağımsızlığımıza saygı duymak şartıyla yabancı sermayenin Türkiye’de yatırım yapmasına izin vermiş,

 fakat kalkınmanın temelini yabancı sermayeye dayandırmamış ve ülkenin öz kaynaklarına güvenmiştir. Planlı ekonomi ile ekonomik kalkınma sağlanmış, ayrıca bölgesel farklılıklar giderilmiştir.
DEVLETÇİLİK İLKESİ DOĞRULTUSUNDA GERÇEKLEŞTİRİLEN YENİLİKLER:
Bazı özel Türk kuruluşlarının devletleştirilmesi
Milli Korunma Kanunu
Yabancılara ait ekonomik kuruluşların devletleştirilmesi
Kalkınma planlarının hazırlanması (I. ve II. beş yıllık sanayi planlan)
Devlet Bankalarının kurulması (Sümerbank, Etibank)

5)LAİKLİK'in ve devlet işlerinin birbirinden ayrılması, kişilerin din, ibadet ve vicdan özgürlüğünün sağlanmasıdır.

Ayrıca devlet düzeninin ve hukuk kurallarının, dine değil akla ve bilime dayandırılmasıdır.

Akılcılık, bilimsellik, d ve inanç özgürlüğü, ibadet serbestliği gibi kavramlar laiklik ilkesini çağrıştırır.

Bu ilke ile toplumsal barış ve hukuk birliği sağlanmıştır. Laiklikte, insanlar dindar olmaya ya da belli bir dini ve mezhebi beinnimsemeye zorlanamazlar
LAİKLİK İLKESİ DOĞRULTUSUNDA GERÇEKLEŞTİRİLEN YENİLİKLER
Saltanat kaldırıldı (1 Kasım 1922).
Halifelik kaldırıldı (3 Mart 1924).
3 Mart 1924′te Şer’iyye ve Evkaf Vekâleti kaldırıldı. Yerine Diyanet işleri Başkanlığı ve Vakıflar Genel Mü­dürlüğü kuruldu.
Tevhid-i Tedrisat Kanunu (Öğretim Birliği Kanunu) çıkartıldı (3 Mart 1924).
Tekke, zaviye ve türbeler kapatıldı (30 Kasım 1925).
Medeni Kanun kabul edildi (17 Şubat 1926).
Şapka inkılâbı yapıldı (1925).
“Devletin dini İslam’dır.” maddesi anayasadan çıkartıldı (10 Nisan 1928).
Milletvekillerinin yemin şekli değiştirildi (10 Nisan 1928).
Altı Atatürk ilkesi anayasaya girdi (5 Şubat 1937).

6)İNKILAPÇILIK: İnkılap; siyasi, sosyal ve ekonomik alanlarda yapılan köklü değişiklerdir.

İnkılapçılık; daha doğruya ve daha çağdaşa yönelme yenilikleri benimseme, koruma ve savunmadır.

Çağdaşlaşma, batılılaşma, ilerleme, dinamizm, durağan olmama gibi kavramlar bu ilke kapsamına girer. İnkılapçılık ile Türk toplumunun her yönden ilerlemesi ve gelişmesi sağlanmıştır.
İNKILAPÇILIK İLKESİ DOĞRULTUSUNDA GERÇEKLEŞTİRİLEN YENİLİKLER
-Şapka Kanunu’nun çıkarılması ve kılık kıyafette değişiklik yapılması
-Latin Alfabesi’nin kabulü
-Latin Rakamları’nın kabulü
-Takvim,saat, ağırlık ve uzunluk ölçülerinin değiştirilmesi
-Hafta tatilinin cumadan pazara alınması

 

ŞİMDİ ÖZETLEYELİM

Cumhuriyetçilik ilkesi doğrultusunda yapılan inkılâplar:

·                     TBMM'nin açılması (23 Nisan 1920)

·                     1921 ve 1924 anayasalarının hazırlanması

·                     Saltanatın kaldırılması (1 Kasım 1922)

·                     Cumhuriyetin ilan edilmesi (29 Ekim 1923)

·                     Siyasi partilerin kurulması

·                     Kadınlara seçme ve seçilme hakkının verilmesi (1934)

·                     Ordunun siyasetten ayrılması (1924)

Milliyetçilik İlkesi Doğrultusunda Yapılan İnkılâplar:

·                     Milli bir Türk Devletinin kurulması

·                     TBMM'nin açılması (1920)

·                     Kabotaj Kanunu'nun çıkarılması (1926)

·                     Türk Tarih Kurumunun kurulması (1931)

·                     Türk Dil Kurumunun kurulması (1932)

·                     Kapitülasyonların kaldırılması

·                     Bağımsız gümrük politikasının uygulanması

·                     Yabancılara ait iktisadi kuruluşların ulusallaştırması

·                     Türk Parasını Koruma Kanunu'nun çıkarılması

·                     Okullarda derslerin Türkçe okutulması

Halkçılık ilkesi doğrultusunda yapılan inkılâplar:

·                     TBMM'nin açılması (1920)

·                     Cumhuriyetin ilanı (1923)

·                     Soyadı Kanunun çıkarılması (1934)

·                     Kadınlara siyasi hakların verilmesi (1934)

·                     Millet mektepleri ve Halkevlerinin açılması

·                     Kılık Kıyafet Kanunu'nun kabulü (1925)

·                     Aşar vergisinin kaldırılması (1925)

·               Toplumda ayrıcalık belirten unvanların kaldırılması (1934)

Devletçilik ilkesi doğrultusunda yapılan inkılâplar:

·               Bazı özel Türk kuruluşlarının devletleştirilmesi

·               Milli Korunma Kanunu

·               Yabancılara ait ekonomik kuruluşların devletleştirilmesi

·               Kalkınma planlarının hazırlanması (I. ve II. beş yıllık sanayi planlan)

·               Devlet Bankalarının kurulması (Sümerbank, Etibank)

Laiklik İlkesi Doğrultusunda Yapılan İnkılâplar

·               Saltanat kaldırıldı (1 Kasım 1922).

·               Halifelik kaldırıldı (3 Mart 1924).

·               3 Mart 1924'te Şer'iyye ve Evkaf Vekâleti kaldırıldı. Yerine Diyanet işleri Başkanlığı ve Vakıflar Genel Mü­dürlüğü kuruldu.

·               Tevhid-i Tedrisat Kanunu (Öğretim Birliği Kanunu) çıkartıldı (3 Mart 1924).

·               Tekke, zaviye ve türbeler kapatıldı (30 Kasım 1925).

·               Medeni Kanun kabul edildi (17 Şubat 1926).

·               Şapka inkılâbı yapıldı (1925).

·               "Devletin dini İslam’dır." maddesi anayasadan çıkartıldı (10 Nisan 1928).

·               Milletvekillerinin yemin şekli değiştirildi (10 Nisan 1928).

·               Altı Atatürk ilkesi anayasaya girdi (5 Şubat 1937).